ÖĞRETİM MODELLERİ HAKKINDA

 

 

ÖĞRETİM MODELLERİ HAKKINDA

 

            Öğretimde kullanılan birçok farklı model vardır. Bu modelleri kıyaslamak, daha doğrusu birinin diğerinden daha üstün özelliklere sahip olduğunu söylemek pek mümkün gözükmemektedir. Her modelin kendi içinde farklı olumlu/olumsuz yanları olduğu söylenebilir. Bu nedenle, her bir modeli ayrı ayrı incelemek yerine, bir bütün halinde irdelemeye çalışacağım.

            Her öğretmen, dersini planlamadan önce, dersin içeriğine, ders işleyeceği grubun düzeyine (yaş, hazırbulunuşluk vs.) bakarak kullanacağı modeli belirlemelidir. Örneğin, ana sınıfı öğrencilerinin benmerkezci yapısı düşünüldüğünde, işbirlikçi öğretime yatkın olmadıkları söylenebilir. Bu, işbirlikçi öğretim modelinin eksik yahut kötü olduğu anlamına gelmez. Tam tersi, uygun şartlarda uygulandığında hem öğrenme aktivitelerinin yüksek, hem de sosyal paylaşımın oldukça yüksek olduğu bir modeldir. Demek ki öğretmenlerin yapması gereken, koşulları iyi okuyarak, dersini en etkili öğretim modeliyle işlemek olacaktır.

            Öğretim modellerinin seçimi için geçerli farklı sebepler de vardır. Örneğin; doğrudan öğretim modeli daha çok olgu, ilke ve eylemlerin öğretimi için uygunken dolaylı öğretim modeli daha çok kavram öğrenme, sorgulayıcı öğrenme ve problem merkezli öğrenme için uygundur. Özyönetimli öğrenme modeli, öğrencilerin üstbiliş seviyelerini geliştirebilmek için sorumluluğun öğretmenden öğrenciye aktarıldığı oldukça etkili bir yöntemdir.

            Farklı öğretim modellerinin kullanılmasının öğrencilerin sadece akademik değil, kişisel/sosyal gelişimlerini de etkilediğini unutmamalıyız. Örneğin; işbirlikçi öğrenme modeliyle birlikte öğrencilerin olumlu sosyal davranışlar geliştirdikleri, kendi kimliklerini keşfettikleri, tutum ve değerlerini geliştirdikleri görülür. Farklı modellerin dönüşümlü olarak kullanılması, öğrencilerin eleştirel düşünme, akıl yürütme, analiz etme, beceri geliştirme gibi yönlerine de etki etmektedir.

            Ülkemizin de eğitim çıkmazlarından biri olan değerlendirme süreçlerine dair sorunlar, farklı öğretim modellerinin etkili bir şekilde kullanılmasıyla çözülebilir. Önemli olanın, öğrencilerin öğrenme süreçlerinin geliştirilmesi olduğu gerçeği unutulmamalı ve tekdüze, ezbere ve sınava dayalı, genelde de başarısız öğrenmelerin ortaya çıktığı klasik öğrenme modelleri yerine, farklı modeller dönüşümlü olarak kullanılmalı ve böylece öğrenmeler etkili ve kalıcı hale getirilmelidir. Ayrıca bununla birlikte, son derece önemli bir kavram olan “üstbiliş”in öğrenci zihin süreçlerinde sağlanacağı unutulmamalı ve kendini geliştirmiş, benliğini tanıyan, dünyayı okuyabilen başarılı nesillerin bu şekilde ortaya çıkacağının artık farkına varmalıyız.

 

                                                                                            Cem KARABAY